Nou, doe zelf dan wat!

Soms heb je een schop onder je kont nodig. Het waren maar vijf woorden van Wim T. Schippers (1942-2026), die ergens in 1991 aan een tafel met groot gezelschap schoof in café Scheltema, Amsterdam. Ik zat daar ook tussen, zij het wat timide, want alle mensen: Wim T. zelf! Na tien minuten durfde ik me eindelijk te mengen en vroeg hem waarom er nog zo weinig vernieuwends gebeurde op radio en tv. Waren de heilige huisjes soms op? Daar had Wim geen enkel geduld mee en vuurde meteen een kort salvo terug: “Nou, doe zelf dan wat!” Ik geloof niet dat ik verder nog iets heb gezegd.

Maar weer buiten was het net of hij een veelkleurig raketje op mijn rug had gesjord. Een motto waarmee ik sindsdien in het diepe spring voor iedere nieuwe documentaire of elk artikel met onzekere afloop - en dat is bijna altijd. Want íets maken is altijd beter dan níets maken. Doe je dat naar beste kunnen en met alle inzet, dan komt er vast iets moois uit. En als het onverhoopt toch mislukt: nou ja, morgen weer een nieuwe kans. Wim T. zei ook vaak: "Het leven is zinloos, jammer maar helaas". Daar voeg ik aan toe: gelukkig maar, want dat geeft alle ruimte.

Natuurlijk komt daar ooit een eind aan. Dat zit me dwars, dat ook de ontdekkingsreis een keer ophoudt. Dood ga je sowieso, daar doe je niks aan. Maar met pensioen gaan kan je weigeren. Zolang het lijf meewerkt natuurlijk en daarom hoopte ik in 2016 de immer jong ogende en sprankelende zeventiger Schippers te interviewen voor mijn documentaire Nooit meer met Pensioen. Hij wilde niet praten, maar zijn levenspartner Ellen Jens schreef in een aardige mail terug:

“Weet je: Wim denkt geen seconde na over pensioen of oud worden. En niet omdat hij het onbewust ontwijkt: voor hem is het een onbestaanbaar iets. Hij wil heel oud worden en mocht hij ooit dood gaan dan graag in z'n atelier of op het toneel. En als hij een baantje bij de plantsoendienst zou moeten nemen omdat we het huis hebben 'opgegeten': prima, dan ben je lekker buiten.”

Voorjaar 2025 kwam ik Wim T. toevallig tegen in Utrecht, broos en in zijn eentje op weg naar een uitgang. Het was nu echt tijd om te vertellen wat zijn aansporing in café Scheltema voor mij heeft betekend. Ik weet niet of hij me herkende, maar de dank kikkerde hem duidelijk op, als opwekkend nieuws van algemene waarde. Wim T. Schippers wilde niet gekend worden en ongrijpbaar blijven, maar voor mij is helder dat hij voor ons allemaal in ieder geval één boodschap had - simpel en krachtig, waar iedereen wat aan kan hebben en die ik bij deze graag nog eens deel.

Het portret bovenaan van Wim T. Schippers met kat is gemaakt door Ellen Jens in 2005 (CCO 1.0).